سال گذشته به دلایلی از جمله برای حضور در میزگردی که در دوازدهمین کنفرانس آموزش ریاضی ایران برگزار شد تلاش کردم تا با کسانی که در شکل‌گیری و رشد این جریان نقش داشته‌اند گفت‌وگو یا مکاتبه کنم. پاسخ مفصل دکتر علی رجالی را در تاریخ ٢۳ شهریور ۱۳٩۱ در این وب‌لاگ درج کردم.

فرد دیگری که لطف کردند و به سؤال‌های من کتباً پاسخ دادند جناب آقای محمد علی نجفی بودند ولی کمی که گذشت، ماجرا مشمول مرور زمان و تنبلی من شد. اکنون که ایشان از طرف جناب آقای دکتر روحانی، به عنوان وزیر آموزش و پرورش به مجلس معرفی شده‌اند، مطالعه پاسخ‌های ایشان مشتری بیش‌تری خواهد داشت.

تصویر زیر مربوط به سال 1374 و زمانی است که آقای نجفی در دولت دوم آقای هاشمی رفسنجانی وزیر آموزش و پرورش بودند.

مسئولین ردیف جلو از راست به چپ: غلامعلی حداد عادل، اکبر هاشمی رفسنجانی، محمد علی نجفی.
مسئولین ردیف وسط از راست به چپ: ؟، ؟.
مسئول ردیف آخر: حسن عسگری‌راد (مسئول مرکز المپیاد علمی کشور)
دخترهای المپیادی از راست به چپ: رویا بهشتی زواره (کامپیوتر)، پریسا فلاحی (فیزیک)، مریم میرزاخانی (ریاضی)
پسرهای المپیادی ردیف جلو از راست به چپ: رضا صادقی (ریاضی)، ؟ (فیزیک یا شیمی)، روزبه پورنادر (کامپیوتر)، ؟ (فیزیک یا شیمی).
پسرهای المپیادی ردیف وسط از راست به چپ: بابک فرزاد (کامپیوتر)، کامران باور (کامپیوتر)، محمدرضا صلواتی‌پور (کامپیوتر)، حسین زیوری پیران (ریاضی)، محمد جواهری (ریاضی)، ؟ (فیزیک یا شیمی)، مهران مهر (کامپیوتر).
پسرهای المپیادی ردیف آخر از راست به چپ: ؟ (فیزیک یا شیمی)، یاسر کراچیان (فیزیک)، امیرحسین پورموسی (فیزیک)، کیوان ملاحی کارای (ریاضی)، محمدعلی آبام (ریاضی)، ؟ (فیزیک یا شیمی).

در نامه‌ای که برای آقای نجفی ارسال کردم، این سؤال‌ها را پرسیدم:

1. رابطه شما با مسابقات دانش‌آموزی ریاضی در ایران و المپیاد ریاضی در چه سال‌هایی و به چه شکلی بوده است؟

2. انگیزه راه‌اندازی مسابقات ریاضی در ایران و شرکت در المپیاد بین‌المللی چه بوده است؟

3. به نظر شما در شرایط فعلی در مورد کل جریان المپیاد ریاضی، موارد زیر چه درصدی از اهمیت را دارد؟ (مجموع 100 باشد!) الف. کسب افتخار در عرصه بین‌المللی، ب. افزایش اعتماد به نفس ملی، ج. تقویت سطح ریاضیات در مدارس، د. جذب دانش‌آموزان مستعد به رشته ریاضی در دانش‌گاه، ه. موارد دیگر (مورد مد نظر ذکر و درصدگذاری شود.).

4. موفقیت ایران در موارد زیر چه‌قدر بوده است؟ (به هر کدام نمره‌ای بین صفر تا بیست بدهید.) الف. کسب افتخار در عرصه بین‌المللی، ب. افزایش اعتماد به نفس ملی، ج. تقویت سطح ریاضیات در مدارس، د. جذب دانش‌آموزان مستعد به رشته ریاضی در دانش‌گاه، ه. موارد دیگر (مورد مد نظر ذکر و نمره‌دهی شود.).

5. المپیاد ریاضی در ایران چه مضرات و یا انحرافاتی داشته است؟

6. در فهرست گیرندگان این نامه چه کسانی از قلم افتاده‌اند؟ آیا می‌توانید با دادن آدرس پست الکترونیک، شماره تلفن و در صورت نیاز وساطت من را در تماس با این افراد کمک کنید؟

7. آیا در مورد اهداف المپیاد ریاضی در ایران سند مکتوبی وجود دارد؟

پاسخ‌های ایشان در ادامه مطلب آمده است.


1. رابطه شما با مسابقات دانش‌آموزی ریاضی در ایران و المپیاد ریاضی در چه سال‌هایی و به چه شکلی بوده است؟

پاسخ: در سال‌های 1366 و 1367 که تیم ایران برای اولین و دومین بار در مسابقات شرکت می‌کرد، سرپرست تیم و قبل از آن نیز مسئول تنظیم برنامه‌های آماده‌سازی دانش‌آموزان بودم.

2. انگیزه راه‌اندازی مسابقات ریاضی در ایران و شرکت در المپیاد بین‌المللی چه بوده است؟

پاسخ: انگیزه همان مواردی است که در بندهای الف تا د سؤال ذکر فرموده‌اید.

3. به نظر شما در شرایط فعلی در مورد کل جریان المپیاد ریاضی، موارد زیر چه درصدی از اهمیت را دارد؟ (مجموع 100 باشد!)

الف. کسب افتخار در عرصه بین‌المللی

ب. افزایش اعتماد به نفس ملی

ج. تقویت سطح ریاضیات در مدارس

د. جذب دانش‌آموزان مستعد به رشته ریاضی در دانش‌گاه

ه. موارد دیگر (مورد مد نظر ذکر و درصدگذاری شود.).

پاسخ: بندهای الف و ب هر یک 20% و بندهای ج و د هر یک 30%. البته در ابتدای امر و هنگام تصمیم‌گیری برای شرکت در المپیاد ریاضی به عنوان اولین المپیاد علمی که در آن شرکت می‌جستیم، بندهای ج و د مهم‌تر و درصد بالاتری از هدف را تشکیل می‌دادند.

4. موفقیت ایران در موارد زیر چه‌قدر بوده است؟ (به هر کدام نمره‌ای بین صفر تا بیست بدهید.)

الف. کسب افتخار در عرصه بین‌المللی

ب. افزایش اعتماد به نفس ملی

ج. تقویت سطح ریاضیات در مدارس

د. جذب دانش‌آموزان مستعد به رشته ریاضی در دانش‌گاه، ه. موارد دیگر (مورد مد نظر ذکر و نمره‌دهی شود.).

پاسخ: فکر می‌کنم هر چهار مورد کم و بیش به یک میزان بوده است: 25% (با کمی تساهل)

5. المپیاد ریاضی در ایران چه مضرات و یا انحرافاتی داشته است؟

پاسخ: من در چند سال اخیر (هفت هشت سال) خیلی در جریان تصمیم‌گیری‌ها و سیاست‌های اعمال‌شده نبودم ولی تا قبل از آن که برنامه‌ها را دنبال می‌کردم به نظرم مضرات این برنامه قلیل بوده است و قابل ذکر نیست و انحرافی هم از اهداف اصلی نداشته است.

6. در فهرست گیرندگان این نامه چه کسانی از قلم افتاده‌اند؟ آیا می‌توانید با دادن آدرس پست الکترونیک، شماره تلفن و در صورت نیاز وساطت من را در تماس با این افراد کمک کنید؟

پاسخ: نمی‌دانم با مسئولان حال و گذشته باش‌گاه دانش‌پژوهان و نیز آقای دکتر حداد عادل که اکنون چهره سیاسی جنجالی است نیز مکاتبه کرده اید یا خیر. آن‌ها می‌توانند نظرات مفیدی ارائه کنند.

7. آیا در مورد اهداف المپیاد ریاضی در ایران سند مکتوبی وجود دارد؟

پاسخ: در این مورد شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه‌ای دارد که مربوط به سال‌های اول وزارت این‌جانب در آموزش و پرورش می‌شود (1367-1376) که اهداف المپیادها ذکر شده است و احتمالاً این مصوبه مربوط به اساس‌نامه تأسیس باش‌گاه دانش‌پژوهان جوان می‌شود. شاید بعدها در خود باش‌گاه و توسط هیأت امناء نیز مصوباتی در این خصوص وجود داشته باشد.

مقایسه پاسخ‌های آقای دکتر رجالی و آقای نجفی به سؤال‌های 3 و 4

 

رجالی

نجفی

3. به نظر شما در شرایط فعلی در مورد کل جریان المپیاد ریاضی، موارد زیر چه درصدی از اهمیت را دارد؟ (مجموع 100 باشد!)

الف) کسب افتخار در عرصه بین‌المللی

80

20

ب) افزایش اعتماد به نفس ملی

15

 20

ج)‌ تقویت سطح ریاضیات در مدارس

0

 30

د)‌ جذب دانش‌آموزان مستعد به رشته ریاضی در دانشگاه

5

30

 

رجالی

نجفی

4. موفقیت ایران در موارد زیر چه‌قدر بوده است؟ (به هر کدام نمره‌ای بین صفر تا بیست بدهید.)

الف)‌ کسب افتخار در عرصه بین‌المللی‌

30

25

ب)‌ افزایش اعتماد به نفس ملی

5

25

ج)‌ تقویت سطح ریاضیات در مدارس

0

25

د) جذب دانش‌آموزان مستعد به رشته ریاضی

5

25

ه) سایر موارد:

کارآفرینی برای بنگاه‌های آموزشی    50